Рекомбиназа аныҡ маҡсаттар өсөн инженерлыҡ була аламы?
Эй унда! Һуңғы ваҡытта рекомбиназа менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин’ве тураһында күп һорауҙар тураһында һуңғы ваҡытта рекомбиназа аныҡ маҡсаттар өсөн инженерлыҡ була ала. Ә рөхсәт итегеҙ, һеҙгә әйтәм, был супер ҡыҙыҡлы тема. Шулай итеп, мин уйланым, мин ултырырға һәм был блог яҙырға, минең уйҙарым һәм был мәсьәлә буйынса төшөнсәләр менән уртаҡлашырға.
Беренсенән, әйҙәгеҙ, бер аҙ һөйләйек, ниндәй рекомбиназа. Рекомбиназа — генетик рекомбинацияла мөһим роль уйнаған ферменттар. Улар ДНК ептәрен өҙөп, ҡайтанан ҡушыла ала, был молекуляр кимәлдәге ҡырҡылған һәм йәбештереү операцияһы кеүек. Был процесс күп биологик процестарҙа, ДНК-ны төҙәтеү, мейоз һәм геномдар эволюцияһы кеүек төп.
Хәҙер, ҙур һорау, беҙ был рекомбиназаларҙы инженерлыҡ аныҡ эштәр башҡарырға мөмкинме? Ҡыҫҡа яуап эйе, һәм ул инде була! Ғалимдар һәм тикшеренүселәр был өлкәлә ысынлап та һыуыҡ алға китеш яһай.
Төп сәбәптәрҙең береһе беҙ’д теләйем инженер рекомбиназа уларҙы генетик инженерия ҡулланыу. Мәҫәлән, ген терапияһында беҙ аныҡ гендарға йүнәлтелгән һәм аныҡ үҙгәрештәр индерергә теләйбеҙ. Инженер рекомбиназаларын таныу һәм ДНК-ның аныҡ эҙмә-эҙлеклелегенә бәйләү өсөн эшләргә мөмкин. Был тигәнде аңлата, беҙ потенциаль төҙәтергә мөмкин генетик мутациялар, сирҙәр тыуҙыра.
Әйтәйек, ген бар, тип, мутация арҡаһында етешһеҙлектәр. Гендың етешһеҙ өлөшөн ҡырҡып, уны сәләмәт эҙмә-эҙлеклелек менән алмаштырыу өсөн инженер рекомбиназаһы ҡулланыла ала. Был компьютер программаһында кодтың өҙөлгән һыҙығын төҙәтеү кеүек. Был генетик боҙолоуҙарҙы дауалау өсөн ҙур потенциалға эйә, мәҫәлән, кисталы фиброз, орлоҡ күҙәнәкле анемия һәм башҡа күптәр.
Инженер рекомбиназалары файҙалы булған тағы бер өлкә – синтетик биологияла. Синтетик биологияла беҙ нулдән яңы биологик системалар төҙөргә тырышабыҙ. Инженер рекомбиназаларын аныҡ тәртиптә ДНК фрагменттарын йыйыу өсөн ҡулланырға мөмкин, яңы генетик схемалар барлыҡҡа килә. Был схемаларҙы күҙәнәктәрҙе яңы функциялар башҡарырға мөмкин, мәҫәлән, биояғыулыҡ етештереү йәки тирә-яҡ мөхитте бысратыусы матдәләрҙе асыҡлау.
Әммә нисек беҙ ысынында был рекомбиназаларҙы инженерлыҡ итәбеҙ? Хәйер, был бер аҙ ҡатмарлы машина менән тинкер кеүек. Ғалимдар тәбиғи рекомбиназаның төҙөлөшөн һәм функцияһын аңлауҙан башлана. Улар ферменттың ниндәй өлөштәрен ДНК-ға бәйләү өсөн яуаплы һәм ҡырҡыу һәм ҡайтанан ҡушылыу процесында ниндәй өлөштәре ҡатнаша.
Бер тапҡыр улар был аңлау, улар үҙгәрештәр индерә ала аминокислота эҙмә-эҙлеклелеге рекомбиназа. Бер нисә аминокислотаны ғына үҙгәртеп, улар ферменттың спецификаһын үҙгәртә ала. Мәҫәлән, улар уны төрлө ДНК эҙмә-эҙлегенә бәйләргә йәки ДНК-ны ҡырҡып ташлауын үҙгәртә ала.
Шулай уҡ ҡайһы бер ысынлап та алдынғы ысулдар ҡулланыла, йүнәлтелгән эволюция кеүек. Йүнәлешле эволюцияла ғалимдар мутант рекомбиназаларҙан торған ҙур китапхана булдыра, һуңынан кәрәкле үҙенсәлектәргә эйә булғандарҙы һайлай. Был бит биологик версияһы кеүек таланттар шоу, унда иң яҡшы башҡарыусы ферменттар киләһе турға күсергә тура килә.
Хәҙер, мин беҙҙең компанияла тәҡдим иткән ҡайһы бер продукция тураһында һөйләшергә теләйем. Беҙҙә бер нисә ысынлап та ҙур рекомбиназа, улар аныҡ маҡсаттар өсөн инженерлыҡ.
Шуларҙың береһе –SC RecA 2.0.. Был тәбиғи SC RecA рекомбиназаһының яҡшыртылған версияһы. Беҙ’ве инженерлыҡ өсөн юғары яҡынлыҡ өсөн аныҡ ДНК эҙмә-эҙлеклелек, был ысынлап та файҙалы өсөн маҡсатлы генетик рекомбинация. Ул гендарҙы мөхәррирләү һәм синтетик биология өсөн күп тикшеренеу проекттарында ҡулланыла.
Тағы бер продукт - былМ-МЛВ Н-2,0.. Был M-MLV кире транскриптазаның үҙгәртелгән формаһы, унда шулай уҡ рекомбиназаға оҡшаш эшмәкәрлеккә эйә. Беҙ уны бер реакцияла кире транскрипция һәм рекомбинация өсөн оптимальлаштырҙыҡ. Был’s кДНК синтезы һәм ген клонлау кеүек ҡулланыу өсөн шәп.
Ә һуңынан бар ине.ДНК Полимераза 2.0.. Был ҡәтғи рәүештә рекомбиназа түгел, әммә ул ДНК-ның репликацияһы һәм ремонтлау процестарында рекомбиназа менән бергә эшләй. Беҙ’ве уны инженерлыҡ юғары тоғролоҡ һәм процессивность, тимәк, ул ДНК-ны теүәл һәм һөҙөмтәле күсерергә мөмкин.
Шулай итеп, һеҙ күрәһегеҙ, унда’s күп потенциалы инженер рекомбиназа аныҡ маҡсаттар өсөн. Ялан даими үҫешә, һәм яңы асыштар бар, гел генә эшләнә.
Әгәр һеҙ’ы тикшеренүсе йәки ғалим өлкәһендә эшләү генетик инженерия, синтетик биология, йәки ниндәй ҙә булһа бәйле өлкәлә, мин һеҙгә беҙҙең инженер рекомбиназа ҡулланыу тураһында уйларға саҡырам. Улар һеҙҙең тәжрибәләрҙә ваҡыт һәм көс экономиялай ала һәм яҡшыраҡ һөҙөмтәләргә өлгәшергә ярҙам итә.
Әгәр һеҙ’беҙҙең продукция тураһында күберәк белергә йәки ниндәй ҙә булһа һорауҙарығыҙ бар, уларҙы нисек ҡулланырға мөмкин һеҙҙең тикшеренеүҙе, тартынмағыҙ, ярҙам итеү өсөн. Беҙ’беҙ һәр ваҡыт бәхетле, чат һәм һеҙгә ярҙам итеү өсөн дөрөҫ хәл итеү өсөн һеҙҙең аныҡ ихтыяждар. Һеҙ яңы проектҡа яңы ғына башлайһығыҙмы йәки булғанын яҡшыртыу өсөн эҙләйһегеҙме, беҙҙең белгестәр командаһы бында һеҙгә ярҙам итеү өсөн. Шулай итеп, әйҙәгеҙ, әңгәмә башлайбыҙ һәм беҙ нисек бергә эшләй алабыҙ, ғилми тикшеренеүҙең сиктәрен этәрергә!
Һылтанмалар
- Альбертс, Б., Джонсон, А., Льюис, Дж., Рафф, М., Робертс, К., & Уолтер, П. (2002). Күҙәнәктең молекуляр биологияһы. Гарлянда фән.
- Гадж, Т., Герсбах, CA, & Барбас, CF (2013). ZFN, ТАЛЕН, һәм CRISPR/Cas-нигеҙендә геном инженерияһы өсөн ысулдар. Биотехнология буйынса тенденциялар, 31(7), 397-405.
- Пучта, Х. (2005). Үҫемлектәрҙә ике ептәрҙе өҙөүҙе ремонтлау: геном эволюцияһы өсөн механизмдар һәм эҙемтәләр. Эксперименталь ботаника журналы, 56(414), 1-14.